Uprawa współrzędna

vegetable-basket-311160-m

Kiedy zobaczyłam zdjęcie takiego ogrodu w poradniku ogrodniczym, byłam zachwycona. Nie jakieś tam grządki, ale rządek obok rządku co innego. Sama zapragnęłam taki ogródek mieć. Tylko jak namówić męża? Taki tradycjonalista jak on zawsze i tak zrobi wszystko po swojemu. A ja bym chciała tak ładnie, kolorowo… Zaczęłam więc przekonywać go co do celowości takiej uprawy. Leszek zawsze stara się robić wszystko ekologicznie. Na przykład zamiast stosować chemiczne preparaty do zwalczania mszyc czy szarej pleśni robi jakieś swoje specjały z roślin. I to rzeczywiście działa. Stosując jednak uprawę współrzędną można wykorzystać to, że rośliny same nawzajem się chronią. I tak na przykład cebula posadzona z marchwią. Warzywa te chronią siebie nawzajem- śmietka cebulanka nie lubi bowiem marchewki, a z kolei połyśnica marchwianka i mszyce nie cierpią cebuli. Jakie zatem korzyści ze sobą taka uprawa współrzędna?

Uprawa współrzędna – korzyści

healthy-food-816375-m

  • Zwiększamy równowagę ekologiczną. Taka uprawa bowiem przeciwdziała jednostronnej eksploatacji gleby i masowemu rozmnażaniu się szkodników, grzybów i bakterii. Obecność wielu gatunków roślin jest taką zmyłką dla tych paskudów i trudno im roślinę- żywicielkę odnaleźć.
  • Obecność dodatkowych roślin zwabia pożyteczne owady i przez to pszczółki nasze kochane będą miały co jeść i gdzie się schronić.
  • Sadzenie wielu różnych gatunków zapobiega erozji gleby, nadmiernemu nasłonecznieniu, wypłukiwaniu składników pokarmowych, ogranicza rozwój chwastów.
  • Rośliny motylkowe  są cennym źródłem składników mineralnych.
  • Lepiej wykorzystujemy powierzchnię działki, bo zasadą jest tutaj stopniowe wprowadzanie kolejnych roślin do uprawy.

Więc co, siejemy jak leci, jak nam się podoba? O nie! Musimy trochę zagłębić się w temat i poznać, co z czym można sadzić bo jednak rosnące obok siebie rośliny, korzystnie lub niekorzystnie ale jednak oddziałują na siebie. Większość co prawda zgadza się ze sobą, ale istnieje mała grupa o niekorzystnym wzajemnym oddziaływaniu. Dzieje się tak przez fitoncydy- to takie substancje lotne wydzielane przez roślinę. I to one właśnie mają wpływ na rozwój innych gatunków. Czyli taka niegościnna roślinka wysyła sygnały innej- nie chcę tutaj ciebie- spadaj, i po prostu jakoś tam ją podtruwa.

Fitoncydy mają wyraźny zapach, działają owadoodstraszająco, bakteriobójczo i grzybobójczo. Mogą też hamować rozwój larw owadów, jeżeli te były na tyle zdeterminowane, że jednak je w takim sąsiedztwie złożyły. Substancje te wydzielane są do gleby, wody i powietrza. Są to na przykład u ziół olejki eteryczne a u kapustnych olejki gorczyczne i etylen. I tak nasze fitoncydy mogą pobudzić lub zahamować wzrost innej rośliny. Ciekawe, prawda? Dla mnie fascynujące! Chylę czoła przed Wielkim Projektantem, który tak cudownie to wszystko skonstruował!

Kombinacje roślin w uprawie współrzędnej

untitled-1390139-m

A teraz praktycznie – co z czym i obok czego, żeby dobrze rosło:

  •   Zacznijmy od czosnku. Śmierdzi, prawda? Nie tylko my jesteśmy o tym przekonani, ale również wiele szkodników i czynników chorobotwórczych.  Posadźmy czosnek w truskawkach- zapobiega rozwojowi szarej pleśni, roztocza truskawkowego. Posadzony w porzeczkach nie dopuści do rozwoju wielkopąkowca porzeczkowego.  Czosnek dobrze jest też posadzić przy ogórkach, pomidorach, sałacie, marchwi, burakach, malinach, drzewach i krzewach owocowych.
  •  Cebula wykazuje podobne właściwości do czosnku.
  •  Pora też jest dobrze sadzić z marchwią, gdyż chronią się nawzajem przed szkodnikami. Ponadto obok pora możemy posadzić ogórki, sałatę, rzodkiewkę, seler, pomidory, pietruszkę, truskawki.
  • Fasola bardzo lubi towarzystwo ogórka, warzyw kapustnych, sałaty, rzodkiewki, buraka, selera, szpinaku, pomidorów, aksamitki, truskawki, cząbru, kopru, kminku.
  •   Groch zgadza się dobrze z ogórkami, warzywami kapustnymi, sałatą, marchwią, rzodkiewką, burakami, koprem, kminkiem, szałwią, nasturcją nagietkiem. A jeżeli przy grochu posiejemy gorczycę, ochroni go ona przed pachówką strąkóweczką.
  •   Marchew lubi groch, czosnek, cebulę, pora, pomidory, rzodkiewkę, sałatę, koper, majeranek, miętę, szałwię, nagietka, truskawkę.
  •   Burak ćwikłowy będzie się dobrze czuł obok fasoli, grochu, ogórków, warzyw kapustnych, sałaty, truskawek, kminku, kolendry, kopru, cząbru i czosnku.
  •  Obok selera posadźmy fasolę, groch, ogórki, truskawki, koper, cebulę, szpinak, pora, warzywa kapustne. Z kolei towarzystwo pomidorów spowoduje szybsze zgrubienie selera.
  •   Ogórki mogą rosnąć z fasolą, grochem, szpinakiem, sałatą, burakami, selerem, pietruszką, czosnkiem, bazylią, estragonem, koprem, kolendrą, kminkiem, nasturcją, nagietkiem, słonecznikiem.
  •   Pomidory zgadzają się z fasolą, sałatą, papryką, porem, selerem, szpinakiem, cebulą, czosnkiem, pietruszką, bazylią, koprem, miętą, nagietkiem. Warto przy pomidorach posadzić kilka roślin pokrzywy- zabezpieczy je przed gniciem.
  •   Sałata dobrze rośnie z grochem, ogórkiem, kapustą, koprem włoskim, marchewką, rzodkiewką, pomidorem, cebulą, koprem, miętą.
  •   Kapusta, kalafior i brukselka lubią się z fasolą, grochem, ogórkami, sałatą, marchewką, burakami, kminkiem, kolendrą, bazylią, pomidorami, szpinakiem, selerem, melisą, tymiankiem, szałwią, miętą, nasturcją, aksamitką, nagietkiem. Obecność pomidorów, selera i ziół odstrasza również bielinka kapustnika- zmorę naszych ogrodów.
  •   Kalarepę najlepiej posadzić przy sałacie, szpinaku, selerze, buraku, rzodkiewce, obok pora, ziemniaków, grochu.
  •   Koper wysiany z marchewką, ogórkami, grochem i cebulą przyspiesza ich kiełkowanie.

Wokół naszych grządek warto posadzić krwawnik pospolity, bo zabezpiecza warzywa przed chorobami, i powoduje ich szybszy wzrost. Strzeżmy się natomiast piołunu na grządkach, gdyż hamuje kiełkowanie niektórych roślin. Jeżeli jednak dostrzeżemy w naszym ogródku piołun, nie wyrzucajmy go zupełnie. Warto go przesadzić w pobliże porzeczki- ochroni ją skutecznie przed rdzą wejmutkowo- porzeczkową. Słyszałam, że między kapustne jak również pory, warto wysiewać koniczynę, która ma chronić te warzywa  przed szkodnikami.

Naturalne pestycydy

Oregano - uprawa współrzędna

Uprawa współrzędna opiera się na wykorzystaniu roślin o silnym zapachu takich jak oregano.

Na koniec podam zestawy roślin, które skutecznie odstraszą te małe ogrodowe paskudy. Czego zatem boi się:

  •       Bielinek kapustnik? Nie cierpi pomidorów, selera, kopru, mięty, rozmarynu, szałwii, piołunu, tymianku i szpinaku.
  •       Kistnik malinowiec nie zbliży się do niezapominajek i białej koniczyny.
  •       Ślimaki odstraszymy begonią, tymiankiem, hyzopem, szałwią, gorczycą i czosnkiem.
  •       Stonka ziemniaczana ucieknie od chrzanu, lnu i fasoli.
  •       Skoczki nie lubią petunii i pelargonii.
  •      Przędziorki wystraszymy czosnkiem i cebulą
  •      Połyśnica marchwianka nie lubi czosnku i cebuli, ale też piołunu, rzeżuchy, tymianku, szałwii, rozmarynu, kolendry.
  •       Pchełki odstraszy sałata, szpinak pomidor, mięta piołun, wrotycz i kocimiętka.
  •       Pachówka strąkóweczka nie znosi pomidorów i gorczycy.
  •       Nicienie to zmora wielu ogrodów. Zniszczą je: aksamitka ( dobrze jest obsiać nią brzegi grządek- odstraszy robactwo i pięknie wygląda), dalia, cykoria, rudbekia, nagietek
  •       Drutowce to też małe paskudy. Wchodzi taki na przykład w korzeń sałaty i ta więdnie i obumiera. Odstrasza je len, gryka, groch, gorczyca.
  •       Mszyce uciekają od petunii, mięty, lawendy, kolendry, anyżu i czosnku.
  •       Mączniki i miodówki zwalczy aksamitka, piołun, nasturcja, lawenda.
  •       Nornice uciekają od korony cesarskiej, czosnku, wilczomlecza ( posadziłam kilka dni temu), ułudki, mięty, rumianku, gorczycy, czarnej porzeczki.
  •       Myszy przepędzimy anyżem, wrotyczem, czosnkiem, miętą, kolendrą.

2-snails-1-752569-m

Oczywiście nie sposób to wszystko zapamiętać, a tym bardziej stosować. Ale kiedy mamy z czymś problem, warto coś na ten temat wiedzieć. I zamiast lecieć do sklepu po środki chemiczne, rozejrzyjmy się po ogrodzie, czy może dałoby się coś przesadzić, pozmieniać, żeby tej chemii uniknąć.

Uprawa współrzędna na Wikipedii: tabele roślin i ich kombinacje.

, , , , ,

No comments yet.

Dodaj komentarz